De aversie tegen commercie

 

 

 

Ben al dagen bezig om me voor te bereiden op het leiderschap 3.0 event dat Entrepreneur’s Organization (EO) morgen houdt. Wat is nou precies het verhaal dat ik wil vertellen. Heeft zoveel dimensies: nieuwe werken, spirituele ontwikkeling, toenemend bewustzijn, people/planet/profit, engagement, mensen zijn mensen in plaats van radertjes, stromingen in leiderschap enzovoort.

Een van de vragen die ik daar ook steeds weer tegenkom is ‘wat is nou eigenlijk het probleem’? Ik lees zojuist het FD weer, zie alleen maar berichten over meer winst, minder winst, hele rijke mensen, bonussen en gevechten met vakbonden. Kortom, het draait (als je het FD althans moet geloven) bij bedrijven alleen maar om financien. Nog steeds?!?! Je zou toch denken dat we na de crisis wat verder zijn.

In het verlengde daarvan popt steeds de vraag op of iets ‘commercieel’ is of niet. Ik merk dat ook al binnen EO, allemaal ondernemers die prachtige dingen doen voorbij het alleen maar geld willen verdienen. En zodra iets ‘commercieel’ is mag het niet onder de leden worden aangeboden want we zijn geen netwerk/business/commerciele club onder elkaar.

Er rust blijkbaar een smet op ‘commercie’. En die aversie herken ik zelf natuurlijk ook wel. De gladde verkoper, verzekeringsboer, autoverkoper, door-to-door-voet-tussen-de-deur-persoon, het call centre dat altijd ongelegen belt en zelden iets boeiends te bieden heeft. Waar gaat het nou eigenlijk mis?

Het gaat niet mis bij de verkoper. Die doet wat m gevraagd wordt (totdat ie zelf zelfbewuster wordt en zich afvraagt wat ie eigenlijk aan het doen is). Nee, het gaat mis bij de eigenaren van het bedrijf die blijkbaar in veel gevallen een cultuur dicteren die gaat over geld verdienen. Voor de helderheid: ik vind daar niets mis mee. Iedereen heeft toch geld nodig om te leven en beetje comfort te hebben. Het gaat mis als genoeg niet meer genoeg is. En meer altijd nog meer moet worden.

Hieruit komen de excessen voort, uitbuiting van mensen (vooral in arme landen), verwoesting van natuur en ongeremd zoveel mogelijk grondstoffen uit de aarde halen voor eigen gewin. Het gekke is blijkbaar dat geaccepteerd is dat bedrijven er vooral zijn om geld te verdienen en (nog steeds) aandeelhouders rijker te maken. Ja, natuurlijk lopen die risico en mogen ze daar een vergoeding voor hebben. Maar een keer is het toch ook genoeg? Waarom moet je in jaar twee x% meer verdienen dan in jaar een? Waarom niet op hetzelfde niveau blijven of iets daarboven om te kunnen blijven groeien?

De aversie tegen commercie, het wantrouwen tegen bedrijven, het niet geloven van bedrijven die een MVO sticker op hun website plakken en niet vertrouwen van mooie marketingpraat komt eruit voort dat de ziel van het bedrijf gaat over geld verdienen. People/planet/profit. Ja, mooi. Maar toch gaat het vooral om profit. We vinden dat ook nog normaal en tegelijkertijd zijn zoveel mensen helemaal klaar met veel leveranciers van hun producten en diensten. We vinden het blijkbaar toch niet zo normaal en zouden het anders willen. Tijd voor een diepe verandering op dit gebied!

Leiderschap 3.0 vraagt van eigenaren, directies, ondernemers en net zo goed van alle medewerkers in een organisatie dat ze anders gaan denken. Dat kun je helaas niet opleggen, dat kan alleen ontstaan door toenemend bewustzijn. Hopelijk draagt deze blog daar dan weer iets aan bij.

Stel je voor: als ondernemer begin je een bedrijf of als directie besluit je voortaan dat je primair bestaat om van waarde te zijn voor de wereld. Dat begint in het klein bij je eigen mensen. Je wilt een beste werkgever worden. Mensen helpen het beste uit zichzelf te halen. Een zinvol en verrijkend leven te leiden. Natuurlijk met genoeg salaris voor alle basisbehoeften en wat comfort. Maar daar bovenop gaat het vooral om ontplooiing, een van de belangrijkste drijfveren bij een hele grote groep mensen die een arbeidsleven hebben.

De volgende stap is dat je samen met die mensen van waarde wilt zijn voor klanten. Alleen maar iets ‘verkopen’ aan klanten als het werkelijk in hun belang is. Dus ook ‘nee’ zeggen als klanten iets vragen wat jij niet 100% kunt bieden. Klanten adviseren vanuit oprechtheid wat voor hun het beste is. Klanten kunnen jou, jouw mensen, jouw bedrijf dus vertrouwen omdat je het beste met ze voor hebt. Je bent transparant over prijzen en marges en kunt uitleggen waarom een bepaalde winstmarge nodig en geoorloofd is. Commercie is dan opeens geen niet-te-vertrouwen-commercie meer, maar niet meer dan normaal. Not-for-profit organisaties moeten ook hun financien rond hebben toch?

De stap daarbovenop is dat je met de winsten die je maakt en het geld dat je overhoudt van waarde bent voor je omgeving. Dat kan zijn in de gemeente waarin je zit (bestuursrol), sponsoring van goede doelen in de buurt, hulp in natura, opleiden van minder kansrijke mensen, vrijwilligerswerk op de school, eigen stichting opzetten voor doel x, y% van de winst gebruiken voor noem maar op.

Ik geloof dat bedrijven die primair bestaan voor people en planet (omgeving) uiteindelijk ook goeie en duurzame (dat wil zeggen bestendige) profit behalen. Misschien niet ieder jaar meer, meer, meer, maar simpelweg genoeg om iedereen te geven wat nodig is.

Deze bedrijven hebben een toekomst. Die trekken mensen aan die daar willen werken omdat ze ook iets zinnigs met hun leven willen doen. Die trekken klanten aan die kunnen vertrouwen op dat bedrijf. Die worden gerespecteerd omdat ze een functie hebben, een bestaansrecht in de wereld waarin we leven.

Commercie wordt weer iets moois, want het betekent dat je het mooie dat jouw bedrijf te bieden heeft mag brengen naar de mensen (klanten) die het werkelijk nodig hebben. Waarmee je een financieringsbron wordt voor het ontwikkelen van jou zelf, jouw bedrijf, jouw klanten en jouw omgeving. Dat is volgens mij wat werkelijk Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen betekent.