Verslaafd aan liefde, maar dan voor verkopers, deel II

In het vorige blogartikel op basis van het boek van Jan Geurtz (verslaafd aan liefde) legde ik uit hoe het negatieve zelfgeloof (ik doe er niet toe) leidt tot een aangeleerd imago van de stoere man, gladde verkoper, nerd, hippie, rebel enzovoort en hoe dat uiteindelijk nogal improductief is omdat het de bron van het leiden (de zelfafwijzing) in stand houdt.

In dit artikel ga ik door op de oplossing voor dit probleem dat dus eigenlijk in iedere relatie een rol speelt (relatie met je collega’s, klanten, partner, kinderen, ouders, vrienden, enzovoort).

De eerste stap daartoe schetste ik al: het bewustworden van de patronen die je in jezelf hebt opgebouwd. Echter, en dat is wat er ook van in trainingen gebeurt, het bewustworden zelf leidt vaak tot het ‘dissocieren’ van de negatieve gedachten en gevoelens die je hebt ontdekt: ‘shit, ik vind mezelf dus eigenlijk een loser, heel arelaxed gevoel is dat, er snel voor weglopen’. En hoewel deze vorm van bewustwording iets brengt (namelijk je minder vaak identificeren met dat gevoel) lost de bewustwording het dieperliggende probleem (het zelfgeloof van onvolmaaktheid) niet op.

Wat dan wel?

Eigenlijk is het antwoord heel simpel. En tegelijkertijd nogal uitdagend. De kern van de ellende die ons imago veroorzaakt is de zelfafwijzing. Dat is dus ook de oplossing: stoppen met die zelfafwijzing! Simpel toch? Maar let op: er mee stoppen is niet hetzelfde als erin berusten. Want dan hou je de gevoelens van ontoereikendheid en onvolmaaktheid in stand. Het gaat erom deze gevoelens te leren kennen en ze te omarmen. met vriendelijkheid ernaar kijken. Maar je er zelf niet mee te identificeren. Dat is de werkelijke betekenis van bewustwording: je er van gewaar worden dat ze er zijn, daar vervolgens zonder oordeel (en zeker zonder zelfafwijzing) naar te kunnen kijken, je aandacht daar op te richten en te gaan doorzien dat het een illusoir zelfbeeld is wat je zelf hebt opgebouwd en dus ook zelf kunt afbreken.

Dit omkeren van de geest kun je ook zien als het bewandelen van het spirituele pad. In plaats van de liefde en erkenning buiten jezelf te zoeken ga je op zoek naar de natuurlijke staat in jezelf, ontdek je dat je niet je gedachtes en emoties bent, maar ze hebt. En er dus ook voor kunt kiezen die te laten voor wat ze zijn.

Beetje zweverig? Kan ik me voorstellen, vooral omdat we in onze Westerse wereld hebben geleerd dat ons denken het meest belangrijke wapen in onze levensstrijd is (ik denk, dus ik besta…). Terwijl dat volgens de Oosterse tradities juist de bron van alle ellende is en ons weghaalt uit het nu. Ons denken maakt dat we altijd op zoek gaan naar beter, meer, anders, groter, sterker, enzovoort. Dat gaat dus altijd over dingen die niet-nu er zijn, over de toekomst. Ons verlangen naar de toekomst (als ik een miljoen heb ben ik pas gelukkig), maakt dat we onze aandacht voor het nu verliezen. En dus eigenlijk altijd bezig zijn met het invullen of nastreven van iets wat er niet is. Dat betekent dus eigenlijk dat we ons in het nu nooit echt gelukkig kunnen voelen en zeker niet vanuit ons (diepere) zelf. Ja, het is super en leuk tijdens dat feestje met al die vrienden, maar de dag daarna is er de kater, de leegte en het missen van die mooie momenten.

Goed, terug naar de verkoper. Wat moet ie dan doen om die zelfafwijzing te voorkomen? Zich er van bewust zijn. Dat is alles.

Terug naar de case: hij zit bij de klant aan tafel die iets wil waarvan de verkoper weet dat dat de klant niet werkelijk verder gaat helpen. Hij komt in het dilemma van de kans op zelfafwijzing (als hij zichzelf verloochent) en afgewezen worden (als hij de klant vertelt dat die iets anders nodig heeft waardoor de verkoper de order mist).

Bewustwording maakt dat de verkoper zich op dat moment bewust is van zijn angst voor zelfafwijzing. Waarschijnlijk gaat hij transpireren, wordt hij onrustig, voelt hij een hogere hartslag, merkt hij verkramping in zijn lichaam. Allemaal signalen dat er iets aan de hand is. Op dat moment hoeft hij ‘alleen maar’ zich daarvan bewust te worden, het te voelen, zijn aandacht daarop te richten en er verder niets van te vinden (geen oordeel erover vellen, dat maakt het alleen maar erger). Daardoor volgt de ontspanning en kan hij zich realiseren dat hij in zijn natuurlijke staat helemaal niet ‘dom, slecht, ontoereikend’ is, maar intrinsiek, op een dieper niveau van waarde wil zijn. Op dat moment komt hij in contact met zijn natuurlijke staat, zijn authentieke kracht. Voor de verkoper is het op dat moment heel simpel: hij kan luisteren naar zijn intuitie (die hem waarschijnlijk vertelt dat hij de klant werkelijk wil helpen door hem te helpen inzien wat hij werkelijk nodig heeft). Hij is dus niet bang meer voor de afwijzing (mislopen van de order) en wil zichzelf niet langer afwijzen (dom, slecht, waardeloos vinden). Vanuit die kracht is de verkoper in staat een authentiek betoog te doen waarop hij de klant duidelijk kan maken wat hij werkelijk nodig is. Zeer waarschijnlijk wordt dit juist gewaardeerd, want de klant voelt dat de verkoper hem niet zomaar iets wil aansmeren, maar echt verder wil helpen. Dat wekt juist vertrouwen en maakt dat beide partijen zullen zoeken naar een uitkomst die voor iedereen goed is. Van een no-win ontstaat zo een win-win.

Misschien wat makkelijk om dit zo hier neer te zetten. Ik weet uit de praktijk dat dit proces niet over een nacht ijs gaat. Dat het een voortdurend ontwikkelen vraagt, bewustzijn en loslaten van angsten (die per definitie bedacht zijn en dus niet ‘echt’ zijn). Maar het is juist die oefening en toepassing in praktijksituaties die me uiteindelijk daarin verder heeft geholpen. Die voldoening geeft, die kracht geeft, die maakt dat ik altijd blijf zoeken naar wat in het belang van iedereen is (in plaats van alleen in mijn eigen belang is), die het me vaak mogelijk maakt om op spannende momenten te zeggen wat ik denk, vind en voel waardoor juist vaak diepere en meer essentiele gesprekken kunnen worden gevoerd.

Wat is de weg daar naartoe: zo vaak mogelijk (minstens iedere dag 10 minuten) ‘even’ in contact komen met jezelf. Noem het maar meditatie. Ga rustig zitten, sluit je ogen en richt je aandacht op je ademhaling. Wees je ervan bewust dat je je ademhaling volgt en doe verder niets. Gedachtes en gevoelens die opkomen omarm je (accepteer je) en daar doe je verder niets mee. Loslaten dus. Negeer ze niet, veroordeel jezelf niet dat je weer wordt afgeleid door je gedachten en gevoelens maar neem ze gewoon waar zoals ze zijn. En als je toch wordt afgeleid merk je dat bij jezelf op en vervolgens richt je je aandacht weer rustig op je ademhaling.

Doe het maar eens. Zorg dat je 10 minuten eerder op je afspraak bent, sluit je ogen terwijl je in je auto zit te wachten. Maak contact met jezelf en ga dan naar binnen. Heel benieuwd welke ervaringen jij hiermee opdoet…